Thể thức Champions League mới: đọc bảng 36 đội và hạng mấy thì đi tiếp
Biên tập và kiểm duyệt: Claudio Imhof · Cập nhật
Từ 2024/25, Champions League xếp 36 đội chung một bảng. Sau 8 lượt, hạng 1–8 vào thẳng vòng 1/8, hạng 9–24 đá play-off hai lượt, hạng 25–36 bị loại hẳn.
Champions League có 36 đội chung một bảng: hạng 1–8 vào thẳng vòng 1/8, hạng 9–24 đá play-off, 25–36 bị loại. Cách chia đối thủ, tiêu chí phụ, ngưỡng điểm.
Từ mùa 2024/25, Champions League xếp 36 đội vào một bảng chung gọi là vòng phân hạng. Sau 8 lượt trận, hạng 1 đến 8 vào thẳng vòng 1/8, hạng 9 đến 24 đá play-off hai lượt để tranh 8 suất còn lại, hạng 25 đến 36 bị loại hẳn khỏi cúp châu Âu mùa đó.
Ba vùng trên bảng xếp hạng
Nhìn bảng 36 đội, bạn chỉ cần để ý hai đường kẻ: giữa hạng 8 và 9, giữa hạng 24 và 25.
| Thứ hạng | Kết quả | Ghi chú |
|---|---|---|
| 1–8 | Vào thẳng vòng 1/8 | Là hạt giống ở vòng 1/8, đá lượt về trên sân nhà |
| 9–16 | Đá play-off, là hạt giống | Gặp một đội hạng 17–24, đá lượt về trên sân nhà |
| 17–24 | Đá play-off, không là hạt giống | Đá lượt về trên sân khách |
| 25–36 | Bị loại | Không được xuống Europa League như thể thức cũ |
Vùng cuối là điểm khác lớn nhất so với trước đây. Ở thể thức 32 đội, đội đứng thứ ba vòng bảng còn được xuống đá Europa League. Bây giờ đội hạng 25 trở xuống dừng chân hẳn, nên một trận thua ở lượt cuối có thể khiến cả mùa châu Âu của một đội kết thúc ngay trong tháng 1.
Vì sao 36 đội xếp chung một bảng
Mỗi đội chỉ đá 8 trận với 8 đối thủ khác nhau, nhưng tất cả được xếp vào cùng một bảng để so điểm. Trước lễ bốc thăm, 36 đội được chia thành 4 nhóm hạt giống, mỗi nhóm 9 đội theo hệ số UEFA. Mỗi đội gặp 2 đối thủ từ mỗi nhóm, một trận sân nhà và một trận sân khách, tổng cộng 4 trận nhà, 4 trận khách.
Bốc thăm có hai ràng buộc: không gặp đội cùng quốc gia, và không gặp quá 2 đội của cùng một nước khác. Vì số tổ hợp quá lớn để bốc tay, UEFA bốc bóng để chọn đội rồi để phần mềm xác định ngẫu nhiên đối thủ và sân đấu.
Hệ quả là lịch mỗi đội nặng nhẹ khác nhau. Một đội nhóm 1 có thể gặp cả hai đội mạnh nhất nhóm 2, đội khác lại gặp hai đội yếu hơn. Đây là lý do bảng xếp hạng giữa mùa dễ đọc sai: hai đội cùng 9 điểm sau 5 trận chưa chắc đang ở cùng một vị thế, vì đối thủ còn lại của họ rất khác nhau.
Thứ hạng còn quyết định nhánh đấu và sân lượt về
Trong cùng một vùng, đứng hạng 9 hay hạng 16 vẫn khác nhau: hạng càng cao thì càng được đá lượt về trên sân nhà và càng tránh được đối thủ mạnh ở vòng knock-out.
Ở play-off, 8 đội hạng 9–16 là hạt giống, gặp 8 đội hạng 17–24, đá hai lượt. Đội thắng gặp một đội top 8 ở vòng 1/8. Toàn bộ nhánh đấu từ play-off tới chung kết được xếp sẵn theo cặp thứ hạng, nên hai đội hạng 1 và 2 nằm ở hai nửa nhánh, chỉ gặp nhau ở chung kết nếu cùng thắng hết.
Vào top 8 còn có một lợi ích thực tế: đội được nghỉ hai trận play-off giữa tháng 2, đúng lúc lịch giải quốc nội dày nhất. Đội đi đường play-off phải đá 17 trận nếu muốn vô địch, đội top 8 chỉ cần 15.
Bằng điểm thì xếp thế nào
Khi hai đội bằng điểm, thứ hạng được tách theo thứ tự: hiệu số bàn thắng, số bàn thắng, số bàn thắng sân khách, số trận thắng, số trận thắng sân khách, rồi tổng điểm của các đối thủ đã gặp. Nếu vẫn bằng thì xét tiếp hiệu số và số bàn thắng của các đối thủ đã gặp, rồi chỉ số kỷ luật và hệ số UEFA.
Tiêu chí đối đầu không được dùng, vì hai đội bằng điểm thường không gặp nhau ở vòng phân hạng. Điều này khiến hiệu số trở thành tiêu chí đầu tiên, và một trận thắng đậm ở lượt cuối có thể đẩy đội lên vài bậc. Cách tách điểm ở các giải quốc nội khác thế nào, bạn xem trong bài chỉ số phụ khi bằng điểm.
Cần bao nhiêu điểm để đi tiếp
Ngưỡng điểm thay đổi theo mùa, nhưng mùa đầu tiên cho một mốc tham khảo. Mùa 2024/25, đội hạng 8 Aston Villa có 16 điểm, đội hạng 24 Club Brugge có 11 điểm, và đội hạng 25 Dinamo Zagreb bị loại dù cũng có 11 điểm, chỉ vì kém hiệu số.
Nói gọn: khoảng 16 điểm sau 8 trận (5 thắng, 1 hòa) là vùng an toàn cho top 8, còn 11 điểm là ranh giới sát nút của vùng play-off. Manchester City mùa đó chỉ có 11 điểm và phải thắng Club Brugge 3-1 ở lượt cuối mới chen được vào hạng 22.
Bảng giữa mùa trên trang bảng xếp hạng Champions League tô màu sẵn ba vùng, nên bạn nhìn màu là biết đội mình đang ở đâu. Nhưng nhớ đối chiếu với lịch còn lại trên trang lịch thi đấu Champions League, vì các đội không đá cùng một bộ đối thủ.
Khác thể thức cũ ở đâu
Thể thức mới thêm 4 đội, thêm 2 trận cho mỗi đội và thêm một vòng knock-out. Bảng dưới đây so sánh với thể thức áp dụng từ 2003/04 tới 2023/24.
| Tiêu chí | Thể thức cũ (tới 2023/24) | Thể thức mới (từ 2024/25) |
|---|---|---|
| Số đội | 32, chia 8 bảng 4 đội | 36, chung một bảng |
| Số trận mỗi đội ở vòng đầu | 6, gặp 3 đối thủ hai lượt | 8, gặp 8 đối thủ mỗi đội một trận |
| Đi tiếp | Nhất, nhì bảng vào vòng 1/8 | Hạng 1–8 vào vòng 1/8, hạng 9–24 đá play-off |
| Đội bị loại | Thứ ba bảng xuống Europa League | Hạng 25–36 bị loại hẳn |
| Vòng đầu kết thúc | Tháng 12 | Cuối tháng 1 |
| Tổng số trận cả mùa | 125 | 189 |
Từ vòng 1/8 trở đi, mọi thứ giữ nguyên: vòng 1/8, tứ kết, bán kết đá hai lượt, chung kết một trận. Luật bàn thắng sân khách đã bỏ từ mùa 2021/22, nên hòa sau hai lượt thì đá hiệp phụ và luân lưu.
Hỏi nhanh về thể thức mới
Thể thức mới mới qua hai mùa, nên câu hỏi hay gặp vẫn là đội ngoài top 8 có cơ hội thật hay không, và mùa này điều lệ đổi gì.
Đội phải đá play-off có vô địch được không?
Được. PSG mùa 2024/25 chỉ xếp ngoài top 8, phải đá play-off (thắng Brest 10-0 sau hai lượt), rồi đi tới cùng và thắng Inter 5-0 trong trận chung kết ở Munich.
Mùa 2026/27 có gì mới?
Ngưỡng treo giò vì tích lũy thẻ vàng ở vòng phân hạng tăng từ 3 lên 4 thẻ, vì mỗi đội đá nhiều trận hơn trước. Đồng hồ trên sân cũng chạy tiếp trong bù giờ thay vì dừng ở phút 45 và 90. Cách tính treo giò có trong bài thẻ vàng, thẻ đỏ.
Europa League và Conference League có đá theo kiểu này không?
Có, cả hai đều dùng vòng phân hạng 36 đội từ mùa 2024/25, chỉ khác số trận mỗi đội. Chi tiết trong bài Europa League và Conference League.
Bài kiến thức của KQBD AZ; biên tập và kiểm duyệt: Claudio Imhof.