Điểm FIFA được tính thế nào và thắng một trận được cộng bao nhiêu

Từ năm 2018, FIFA tính điểm các đội tuyển nam bằng hệ SUM: điểm sau trận = điểm trước trận + I × (W − We). Trong đó I là hệ số tầm quan trọng của trận (từ 5 với giao hữu ngoài lịch FIFA tới 60 với World Cup từ tứ kết trở đi), W là kết quả thực tế (thắng 1, hòa 0,5, thua 0) và We là kết quả kỳ vọng, tính từ chênh lệch điểm hai đội trước trận. Vì vậy thắng một trận không được một số điểm cố định. Đội mạnh thắng đội yếu hơn nhiều trong trận giao hữu chỉ được khoảng 3 điểm, còn đội yếu hơn thắng đội mạnh ở vòng bảng giải châu lục có thể được gần 28 điểm.

Công thức gồm những gì?

Hệ SUM là kiểu tính điểm cộng dồn theo mô hình Elo, được FIFA dùng từ bảng xếp hạng tháng 8/2018, ngay sau World Cup 2018. Trước đó FIFA tính trung bình điểm các trận trong bốn năm, có giảm trọng số cho trận cũ. Hệ mới không có hạn sử dụng: mọi trận đã đá đều nằm sẵn trong điểm hiện tại, và mỗi trận mới chỉ đẩy điểm lên hoặc xuống một lượng so với trước trận. Trong một trận thường, đội này được bao nhiêu thì đội kia mất bấy nhiêu.

Ba thành phần quyết định lượng điểm đó:

• W là kết quả thực tế. Thắng trong 90 phút hoặc hiệp phụ được 1; thắng luân lưu được 0,75; hòa hoặc thua luân lưu được 0,5; thua trong 90 phút hoặc hiệp phụ được 0.
• We là kết quả kỳ vọng, tính bằng We = 1 / (10^(−dr/600) + 1), với dr là điểm của đội mình trừ điểm đối thủ trước trận. Hai đội bằng điểm thì We = 0,5. Đội hơn 200 điểm có We khoảng 0,68, nghĩa là được kỳ vọng giành phần lớn kết quả.
• I là hệ số tầm quan trọng của trận, theo bảng dưới.

Đọc công thức theo lời thường: bạn được cộng nhiều khi làm tốt hơn mức người ta kỳ vọng ở bạn, trong một trận quan trọng. Thắng một trận mà ai cũng nghĩ bạn sẽ thắng thì gần như không được gì.

Thắng, hòa, thua được cộng trừ bao nhiêu?

Số điểm thay đổi phụ thuộc vào chênh lệch điểm và hệ số trận, nên cùng là một trận thắng nhưng có khi chỉ đáng 3 điểm, có khi gần 28 điểm.

Giao hữu trong lịch FIFA giữa hai đội chênh nhau 200 điểm

Đội A 1.500 điểm gặp đội B 1.300 điểm, I = 10. We của A là khoảng 0,683. Nếu A thắng, A được 10 × (1 − 0,683) ≈ 3,17 điểm và B mất đúng chừng ấy. Nếu hòa, A mất khoảng 1,83 điểm và B được 1,83. Đội mạnh hòa đội yếu là bị trừ điểm, kể cả trong giao hữu.

Vòng bảng Asian Cup, đội yếu hơn gặp đội mạnh hơn

Lấy Việt Nam với 1.231 điểm gặp một đội giả định 1.590 điểm ở vòng bảng Asian Cup, I = 35. We của Việt Nam chỉ khoảng 0,20. Hòa thì Việt Nam được 35 × (0,5 − 0,20) ≈ 10,45 điểm. Thắng thì được khoảng 27,95 điểm. Thua thì mất khoảng 7,05 điểm, vì vòng bảng không được miễn trừ. Một trận hòa như vậy đáng giá hơn ba trận thắng giao hữu ở ví dụ trên.

Hòa sau 120 phút rồi phân thắng thua bằng luân lưu

Đội E 1.600 điểm gặp đội F 1.500 điểm ở tứ kết giải châu lục, I = 40. Hai đội hòa sau hiệp phụ và E thắng luân lưu. We của E khoảng 0,595; E nhận W = 0,75 nên được khoảng 6,21 điểm. F có We khoảng 0,405 và nhận W = 0,5, nên cũng được cộng khoảng 3,79 điểm. Đội bị loại vẫn ra về với điểm cộng.

Những quy tắc đặc biệt

Có hai ngoại lệ làm thay đổi phép tính thông thường. Thứ nhất, đội thua ở vòng loại trực tiếp của một vòng chung kết (World Cup, EURO, Asian Cup…) không bị trừ điểm; đội thắng vẫn được cộng bình thường. Đó là lý do một đội bị loại ở tứ kết World Cup không tụt điểm vì trận thua ấy.

Thứ hai, ở cặp đấu hai lượt mà lượt về phải đá luân lưu, trận lượt về được tính theo kết quả sau 90 phút hoặc hiệp phụ như một trận thường, còn loạt sút bị bỏ qua.

Giao hữu không có ngoại lệ nào: nó luôn được tính, chỉ là hệ số thấp (5 hoặc 10).

Vì sao thắng mà vẫn tụt hạng?

Vì thứ hạng là so sánh với các đội khác, còn điểm chỉ là của riêng bạn. Đội bạn thắng được 3 điểm, nhưng hai đội xếp ngay dưới thắng lớn ở giải châu lục và được 20 điểm mỗi đội thì bạn vẫn bị vượt.

Bảng chính thức được FIFA công bố theo đợt, thường sau mỗi đợt tập trung đội tuyển, chứ không đổi sau từng trận. Trong khoảng giữa hai đợt, điểm đã thay đổi theo từng trận nhưng thứ hạng chính thức chưa cập nhật.

Đọc bảng xếp hạng hiện tại

Bảng xếp hạng FIFA nam công bố ngày 7/10/2026 có 211 đội. Tây Ban Nha đứng đầu với 2.011,57 điểm. Argentina xếp thứ hai với 1.972,80 điểm, Pháp thứ ba với 1.958,86 điểm. Việt Nam đứng thứ 99 với 1.231,29 điểm, mất 6,33 điểm so với kỳ trước nhưng vẫn giữ hạng, xếp sau Thái Lan (hạng 93, 1.251 điểm) và trên Indonesia (hạng 116) và Malaysia (hạng 133).

Mỗi dòng trong bảng có điểm hiện tại và mũi tên thay đổi thứ hạng. Nhìn mũi tên, bạn biết đội đó lên hay xuống bao nhiêu bậc so với kỳ trước và các đội xung quanh đã làm gì; số điểm được cộng hay bị trừ cụ thể có trong thông báo của FIFA ở mỗi kỳ. Khoảng cách 20 điểm giữa Việt Nam và Thái Lan, theo ví dụ ở trên, gần bằng một trận thắng đội mạnh hơn ở vòng bảng Asian Cup.

Thứ hạng của các đội tuyển nữ được tính riêng và nằm ở trang bảng xếp hạng FIFA nữ.